zondag 31 augustus 2008

Ode aan de typemachine

1 reacties
Wat krijg je als de biebmiep en de violist in mij elkaar ontmoeten? Zoiets dus.



Voor een uitvoering met iets meer 'ballen' moet je echter bij Jerry Lewis zijn. Alhoewel... ik zou hem dit graag eens op een echte typewriter zien doen.



Muziek: The Typewriter (1950) / Leroy Anderson (1908-1975)

donderdag 28 augustus 2008

Ode aan 45 jaar bibliotheekwerk

6 reacties
Vandaag hebben we een dierbare collega uitgezwaaid, die 45 jaar in onze bibliotheek heeft gewerkt. Stel je toch eens voor... sinds 1963, al die verhuizingen, al die veranderingen en ontwikkelingen, al die verschillende functies, op verschillende afdelingen, met verschillende directeuren, zoveel collega's die komen en gaan. En dan ook nog de functie-innovatie en functiewaardering tot slot. Maar Francine ging overal in mee, zag altijd wel de kansen en meerwaarde voor de langere termijn. Doet me denken aan die wijsheid: wie tegenwind verwacht bouwt geen schermen, maar windmolens. Daarom was ik niet verbaasd toen ze gister nog zei dat het haar best leuk lijkt om straks die 23dingen nog te doen. Typisch Francine. Go Girl!

Tenminste, typisch in mijn ogen. Maar ik werk nog geen 10 jaar in Hengelo en pas sinds een jaar of 4 delen we hetzelfde team en kantoor. Dus eigenlijk ben ik nog zo groen... Toch, in die korte tijd, hebben we elkaar volgens mij aardig leren kennen. Zij tipte me op programma's of boeken, die ik vast mooi zou vinden (altijd raak). En ik toetste regelmatig of mijn mening of idee een beetje hout sneedt (vaak wel). Ze was een onuitputtelijke bron van titelkennis en collectie-ervaring, maar als het om muziek of films ging wist míj wel weer te vinden. En ze kon me met haar gezonde verstand, levenservaring en relativering op het juiste moment altijd weer even pas op de plaats laten maken. Kortom, ik ga haar missen.

Wat doe je als iemand na zoveel jaar afscheid neemt? Dan duik je het fotoarchief in. Geweldig, wat een hilarische middag was dat. Natuurlijk, die kleding en die kapsels. Was dat echt mode? Maar het leukste waren al die krantenknipsels over weer iets nieuws in 'de bieb'. De introductie van diaseries, cassettebandjes, micro-fishes, geautomatiseerd uitlenen of het verdwijnen van kaarten-bakken, 'Nu ook computers in de bibliotheek!' Schokkend vond ik echter alle regeltjes die we onze klanten hebben opgelegd. Hele lappen vol met tekst. Openingstijden waar geen touw aan vast te knopen is, leengeld zus, boetegeld zo, reserveren, verlengen, alles weer net even anders. En ook nog verdeeld in meerdere leeftijds-groepen.

Twee van die beschamend belerende biebziektes moet ik echt even delen. Stel je voor... je krijgt een nieuw uitleensysteem. Daarbij horen nieuwe bibliotheekpasjes. Hoe organiseer je het zo dat alle leners hun eigen pasje krijgen? Tuurlijk, je plaatst een bladvullende advertentie, zodat iedereen weet wanneer hij aan de beurt is.

Ja, zo doen we dat, met nieuwe pasjes. Namens Bibliotheek Hengelo alsnog een welgemeend excuus aan al onze klanten.
We stellen het zeer op prijs dat u klant bent gebleven.

Ook onze jonge lezers hebben we flink te pakken gehad. Jonge lezers moet je opvoeden. Hoe behandel je een boek? Dat mooie boek, dat je mee naar huis mag nemen, om te ontdekken, om je erin te verliezen? Daar moet je voorzichtig mee zijn. Dus maak je een reglement, een folder, met heel veel tekst. En je waarschuwt ze voor al die onheilen die op hun pad kunnen komen, zoals honden en kleine broertjes. (echt waar, klik voor groter)

Ja, zo doen we dat, met jonge lezers. Namens Bibliotheek Hengelo alsnog...

Aan leesbevordering doen we als sinds we bestaan. En er is maar één manier om die kinderen naar de 'leeszaal' te krijgen: met een leuke, inspirerende, enthousiasmerende promotiecampagne.

Zo lief.

Tot slot nog één ontroerende blik op die boekenbus, die de harten van onze ouwetjes in verzorgingstehuis Avondrust sneller deed kloppen.

Zeg nou zelf, wie wil er nu niet werken in de bibliotheek!

Francine, bedankt.
Geniet ervan & CU on Hyves!

maandag 25 augustus 2008

Een boek uit verveling

9 reacties

Onlangs startte ik het project om alle afleveringen van het VPRO programma Boeken op TV te bekijken. Wim Brands praat daarin een half uurtje met de auteur van een net verschenen boek. Leuke boeken, goeie gesprekken en vaak een verras-sing. Zo ook in de aflevering van 18 maart jl., waarin filosoof Awee Prins vertelt over zijn proefschrift Uit verveling (Klement, 2007).


“Prins vraagt zich af hoe het toch komt dat wij ons zo vervelen. Intussen hebben we het nog nooit zo druk gehad. Of proberen we met onze rusteloze bedrijvigheid de diepe verveling voortdurend te verdrijven? Prins stelt in zijn proefschrift, dat deze diepe verveling de verborgen grondstem-ming van onze tijd is.”

Wat volgt is een inspirerende uiteenzetting van stellingen en gevoelens, die pijnlijk herkenbaar zijn. Maar tegelijk ook erg waar, denk ik. In ieder geval verwoordt Prins - niet gehinderd door enige zelfspot - dingen die ik dagelijks om me heen zie gebeuren en waar ik zelf natuurlijk ook aan ten prooi val. Zonder moralistisch te willen zijn, zet hij je wel aan het denken. En dat was precies zijn bedoeling.

Natuurlijk kunt u beter zelf het programma in alle rust bekijken, maar ik wil wel vast wat tipjes van de sluier oplichten. Daarom hier een paar (uit hun context gehaalde) opmerkingen.

  • Er heerst een vaag onbestemd gevoel: is dit nu het leven zoals we het kunnen leven. Het zou allemaal wel wat intenser en kleurrijker kunnen. Veel mensen overstemmen dit gevoel, door hard te werken en veel nieuwe dingen te kopen.

  • Wij zijn de hedendaagse vorsten. En hoe beter het met men-sen gaat, hoe meer afleiding ze nodig hebben om zich niet te vervelen.

  • Mensen zitten met een Cuba Libre aan de Costa del Sol, maar als er een krekel krinkelt hopen ze dat het hun mobiel is.

  • We zijn holle mensen, volgepropte mensen. We leunen tegen elkaar aan met onze hoofden vol met stro. De wereld eindigt niet met een apocalyptisch vuur, maar in het eindeloze gebab-bel van die holle mens, gevuld met stro. Geldt dat niet ook voor al die talkshows. Het mag niet meer dan 5 of 10 minuten duren. Hup, volgende item. Het is die tomeloze verstrooiing.

  • We zijn geen volwassenen. We zijn kinderen, die verwend willen worden en die de brug naar de wereld niet meer kunnen slaan.

  • Er is een permanente zucht naar het interessante, naar het nieuwste van het nieuwste, maar waar is het geluk dat daarbij zou horen. Ik zie het niet.

  • We vervelen ons omdat de wereld ons ontglipt. Het antwoord daarop is nog harder werken. Met al dat harde werken ontwij-ken we de verveling van de vrije tijd.
  • Verveling ontstaat uit het gevoel dat je je leven niet ter hand neemt. Dat je je laat leven. Uit een gebrek aan concentratie en die zucht naar het interessante. Het werkelijke zijn te midden van de zijnen dooft uit.

  • Onthaasting is de modus van de versnelling. Dat zorgt er alleen maar voor dat je nog harder kunt werken, nog beter presteert.

  • In het westen is het ons gelukt om een ontwikkeling van con-sumptisme teweeg te brengen. Maar we leven niet meer in een bezield verband.

  • Je moet de impasse van de diepe verveling toelaten. In die impasse ontstaat de mogelijkheid van de verstilling. Je wordt alert op dingen, die het oor nimmer vernam. Je merkt dat er iets anders aan de hand is dan het je versnelt verplaatsen van a naar b.

  • Krijg oog en oor voor de alledaagsheid. Als we dat weer leren, is er een leven vóór de dood mogelijk.

  • De deur van het geluk gaat naar binnen open. Maar we zijn maar aan het drukken. Geluk is een toegift. Als je geduldig en geconcentreerd leeft, dan zal geluk je toevallen. Geduld is Alles.

Met mijn favoriet tot slot:

Het is helemaal niet zo’n goed boek. Het leuke van het boek is dat het mensen aan het denken zet. Als je als filosoof dát kunt doen, dan ben je geslaagd.

Als Awee Prins net zo aanstekelijk schrijft als dat hij praat, dan is dit boek een feestje!

zondag 24 augustus 2008

zaterdag 23 augustus 2008

donderdag 21 augustus 2008

Stomme computer

6 reacties
Ik geef het op.

Oké, ik ben geen wizzkid, maar toch ook geen totale digibeet. En plots is het daar, dat moment... dat het me allemaal een beetje teveel wordt.

Deze zomer kocht ik een nieuwe laptop, met alle toeters en bellen die Vista inmiddels biedt. Via m'n baas kreeg ik daar voordelig de nodige programma's
bij en het scribblen kon beginnen.

Maar ik zat nog met dat gratis kadootje in m'n maag. Een gek antennetje, met afstandsbediening en een dikke USB-stick. Ja, iets met digitale TV op je computer ofzo, maar het lag tot nu toe op de plank.

Geïnspireerd door een collega besloot ik er vanavond maar eens de tijd voor te nemen. Ik heb toch immers al wel vaker iets geïn-stalleerd? Kom op, zet die angsten voor pop-ups, verwarrende keuzemenu's en het 'vervuilen van je pc' opzij en vertrouw op je gezonde verstand. Gaat lukken.

Dus niet. Waar moet die antenne eigenlijk in? (dank lief) 'Driver installeren.' Is dat die USB? Eerst stap 1. Maar die menu's uit de handleiding verschijnen bij mij helemaal niet. Dan maar stap 2. Blijft ook hangen op 'onvoltooid'. Hé, er is al wel een pictogram op m'n bureaublad verschenen. Maar die USB, die wordt maar niet geaccepteerd. Alles weer verwijderen? Ja, dat maar eens probe-ren. Herstarten, nieuwe ronde, nieuwe kansen. Hè, nu komt hij echt niet meer voorbij het installeren van die USB. Net ging dat toch wel goed? 'Kan het stuurprogramma niet vinden'? Zoek dan! Ook niks. Dan maar eens op de website kijken. Waar stáát dat product eigenlijk? Het bestaat gewoon niet! -help?- En waarom lacht die blonde toch nog steeds zo vreselijk blij naar me? Het lachen is mij allang vergaan.

Ik heb geen tv. Dat is een keuze. Op uitzendinggemist kijk ik soms naar mooie programma's, als het mij uitkomt. Dat bevalt me. Wat moet ik toch met die rare antenne? Al die ongevraagde hebbe-dingetjes, ze brengen vaak alleen maar meer onrust. Heb ik daar-voor m'n mooie boek laten liggen...

Eén voordeel levert dit avontuur wel op: m'n writers bloc is voor vanavond in ieder geval verholpen!

Oké, nog gauw één hoofdstukje dan.

maandag 18 augustus 2008

zaterdag 16 augustus 2008

donderdag 14 augustus 2008

Zoekopdrachten update

0 reacties
Hoe klein is de wereld. Gister schreef ik een post naar aanlei-ding van een seminar, waar een oud-collega in Nieuw Zeeland over vertelde. Vandaag kreeg ik de nieuwste BibliotheekBlad Special op m'n bureau. Met daarin een interview met Ross Todd, directeur van het Centre for International Scholarship in School Libraries. Laat dat nou net de man zijn die de heilige huisjes van mijn collega omver haalde en inspirerende ideeën had over het leuker en vooral leerzaam maken van opdrachten.

- klik -

Ook hierin praat hij over hoe het eigenlijk zou moeten in school-mediatheken. Te beginnen met een duidelijke visie, die uitdrukt dat het een plaats is waar scholieren kunnen leren.
Ho maar, denk ik dan. Zo'n school ben ik in deze omgeving nog niet tegengekomen.

Uit een onderzoek dat hij heeft gedaan komen een aantal kenmerken naar voren van een goede schoolmediatheek:
  • Ze heeft goed opgeleide, gediplomeerde mensen (driewerf hoera!)
  • Ze heeft een up-to-date, gevarieerde en kwaliteitsvolle collectie (dus de mediatheek is géén sluitpost van de begroting)
  • Er moet een leesbevorderingsprogramma zijn dat op een actieve manier het lezen stimuleert, met als uitgangspunt reading to learn (ze hebben m'n nummer)
  • Ze biedt toegang tot state-of-the-art informatietechnologie en is op een actieve manier betrokken bij het leerprogramma van de school (logisch gevolg van die eerder genoemde visie)

Dit artikel gaat ingelijst naar mijn mediathecarissen. En die zullen het persoonlijk overhandigen aan hun directie. Met de woorden:
"Zie je nou wel!"

woensdag 13 augustus 2008

Hoe een zoekopdracht (weer) leuk wordt

0 reacties
Jongeren en de bibliotheek, dat lijkt meer op Tom&Jerry dan op Romeo&Julia. We hebben al afge-leerd ze naar binnen te willen lokken met speciale corners.
We weten dat we vooral ons gezicht moeten laten zien ín de school en met elke docent en mediathecaris een persoonlijk band moeten opbouwen. Het gaat in het (voortgezet) onder-wijs namelijk niet meer in de eerste plaats om lezen, maar veel meer om informatie. Profiel-werkstukken, Big6, samenwerkend leren, competentiegericht leren, keuzewerktijd... dat soort dingen.

Maar daar kunnen wij als bibliotheken ook wel wat mee. Want wie kan er nu beter betrouwbare informatie selecteren en ontsluiten (zeg maar gewoon 'toegankelijk maken') dan een bibliothecaris! En dat zoeken, vinden, kiezen, beoordelen en presenteren van infor-matie, dat willen we ook heel aan iedereen leren. Daarmee worden onze burgers namelijk zelfredzaam, zodat zij hun weg kunnen vinden in deze gemedialiseerde maatschappij. Zodat ze ons niet meer om hulp hoeven te vragen.

Dus worden jongeren overspoelt met opdrachten. Onderzoekje zus, werkstukje zo. Via een 5, 6 of 7 stappenplan, afhankelijk van de kennis en vaardigheden van de opdrachtgever. Het gaat niet om het eindresultaat, maar om de weg er naartoe. Heel even hadden we de illusie dat die jongeren gemotiveerd zouden raken door dit soort opdrachten, omdat ze zeker-en-vast zouden inzien dat gestructureerd zoeken meer resultaat oplevert. En dat ze nog iets over het onderwerp zouden leren ook. Hoe naïef!

Natuurlijk weten we al dat je opdrachten altijd moet koppelen aan iets dat op dat moment voorkomt in de lesmethode. Of je moet het groot maken. Vakoverstijgend, noemen we dat. Breng natuur-kunde, Nederlands, filosofie en geschiedenis bij elkaar in één opdracht. Dat dwingt docenten ook tot samenwerken en komt de cultuur binnen een school alleen maar ten goede.

Maar het probleem zit hem niet alleen in die ongemotiveerde scholier. De inhoud is zeker zo belangrijk. Wat is de opdracht, hoe is deze omschreven. Ik heb in mijn tijd als inlichtingenmedewerker vaak schoolopdrachten voorbij zien komen waar ook ik geen patat van kon bakken. Docenten verwachten soms echt wonderen. Een saaie, vaak ook nog onduidelijke, feitenkennis opdracht schreeuwt om het betere knip-en-plak werk op de avond voor de deadline.

Kan het anders? Zou het niet mooi zijn als we scholieren de kans geven inzicht te krijgen in een situatie door die te analyseren vanuit verschillende gezichtspunten. Zodat ze zelf een mening vormen en oplossingen aandragen. Dat zou pas echt 'kennis' geven, ze medeverantwoordelijk maken en hun betrokkenheid stimuleren. Toch?

Een oud-collega - die na wat omzwervingen van een nieuw leven geniet in Nieuw Zeeland - heeft onlangs een seminar bijgewoond over het overbrengen van informatie: Leading Learning. Daar werden heel wat heilige huisje omver getrapt en vertelde de doctor of research hoe het ook kan, zo'n opdracht voor school. Hoe je de intelligentie en creativiteit van scholieren prikkelt en ze uitdaagt om echt iets te leren. Zonder dat ze dat in de gaten hebben natuurlijk! Lees maar hoe dat werkt.

Ik zie er wel wat in. En die mediathecarissen in mijn commissie ook vast wel. Nu die docenten nog, dus daar gaan we weer even een workshop tegenaan gooien. Leren door te doen, maar dan anders.

zondag 10 augustus 2008

Abracadabra

0 reacties
Nu we het toch over lezen hebben.
Dat vakblad, dat ik eigenlijk moet lezen om z'n belangrijke artikelen, verrastte me alweer met een grappige advertentie.



Voor iedereen die worstelt met zo'n eenvoudige platte boeken-legger, is er nu de Abracadabra. Een boekenlegger, die bestaat uit twee 'luchtige' delen. Als de binnenste helft zich in het dichtge-slagen boek bevindt, wordt de buitenste helft gevuld met lucht. Door in die buitenste helft te knijpen, wordt het boek opengedrukt op de plek waar je was gebleven.

Deze geniale truc komt uit de toverhoed van de Zuid-Koreaanse ontwerpers Jung-Hyun Lee, Won-Sik Chae en Rhea Jeong. Ze hebben er zelfs de beroemde reddot design award mee gewonnen. Bij mij thuis klinken dan de woorden: 'Het moet ook niet veel gekker worden...'

Persoonlijk ben ik fan van de magnetische boekenleggers. Maar een treinkaartje doet het ook altijd nog prima!

vrijdag 8 augustus 2008

dinsdag 5 augustus 2008

De macht van het alfabet

1 reacties
"Je wordt geboren, en daarna blijf je twintig maanden lang niks bijzonders. Je bent geen lezer, geen schrijver, je bent een ‘baby in de groei’."

De eerste regels van een mooie blogpost van Bart Moeyaert op Villa Kakelbont. Een website van onze zuiderburen, waar heel wat wordt afgeblogd.
Elke maand een nieuwe schrijver, elke dag een nieuwe post.

Januari 2008 was 'de maand van Moeyaert'. Zijn laatste maand als stadsdichter van Antwerpen. Hij moest tussendoor ook nog een paar dagen naar Zürich om lezingen te geven op middelbare scholen. Dat levert mooie ervaringen op, over kinderen en lezen, over docenten en onderwijs, over Het Dode Ding Genaamd Boek en muzieknoten. Zoals altijd weet Moeyaert het treffend te beschrijven.

Ik zie ineens de scholen voor me waar ik zelf af en toe kom. Lange gangen, drukke mediatheken, veel computers, overal energie, hormonen en mobieltjes. De gezichten van de docenten staan over het algemeen op 'moe'. En dan probeer ik zoiets aan de man te brengen als 'informatievaardigheden' of nog erger een
'leesbevorderingsproject'. Heel soms komt er een schrijver op bezoek. Meestal weet ik van niks. We richten ons meer en meer op jongeren via nieuwe digitale diensten. Web 2.0, mediawijsheid, zorg dat je daar bent waar de klant is.

En toch... als ik zelf weer even de tijd heb genomen om boeken te lezen, als ik zo'n ervaring van een schrijver meebeleef. Dan weet ik dat we nooit mogen stoppen met elk kind in ieder geval de kans te geven om een lezer te worden.

Verwey's visie

0 reacties

zaterdag 2 augustus 2008

Scouting 2.0

0 reacties
Ik vraag me wel eens af hoeveel nieuwe digidingetjes er dagelijks voor de consument gelanceerd worden. Veelblogger Edwin houdt ons goed op de hoogte, maar toch, het is me teveel om bij te houden. Laat staan te (leren) gebruiken.

Voor één van zijn laatste nieuw-tjes maak ik een uitzondering: Scoutle.


Laat je eigen 'padvindertje' het internet afstruinen, op zoek naar bloggers met gelijkgestemde interesses. Als er een connectie is, zorgt hij voor een ontmoeting. Ofzo. Oh ja, en je kunt natuurlijk deel uitmaken van een 'gelijkgestemdennetwerk' en zelf zo'n netwerk opzetten.

Toch aardig. Ik ben wel nieuwsgierig naar schrijfsels van anderen en wat meer bezoekers krijgen dan mijn handvol trouwe lezers van nu, is ook best spannend. Dus, sinds vanavond loopt er een echte Scribbles Scout door het wereld wijde web, op zoek naar jou!

Het was wel even lastig om mezelf in een categorie en subcate-gorie te plaatsen. Ik kreeg het beklemmende gevoel in een hokje geforceerd te worden waar ik eigenlijk niet in wilde passen. Dat systeem kan volgens mij beter. Maar mijn keus liet al gelijk een paar bekende padvindertjes door m'n widget lopen, dus volgens mij zit ik wel goed. Nou ben ik benieuwd met welke nieuwe vriendjes m'n scout thuis komt.