Schrijfgenoten gezocht

In Leesgoed (2008-7) staat een artikel over een bijzonder lees- en schrijfbevorderingsproject van An van 't Oosten en Bert Kouwenberg. Samen ontwikkelden ze de site Schrijfgenoten, om kinderen van groep 7 en 8 bij het schrijfproces te betrekken. Actief en educatief.

De site verbeeld de plattegrond van een basisschool in Den Haag waar het allemaal mee begon. In elke ruimte is wel wat te doen: praten in het groepslokaal, opzoeken in de mediatheek, lezen in de bibliotheek, schrijven in de schrijfzolder, luisteren en kijken in de studio, iets maken in het atelier, iets bewaren in het museum en spelen in het theater. En natuurlijk kunnen kinderen er contacten leggen en reageren. Ze leren er niet alleen over de tot stand koming van een verhaal. De site zit ook vol uitdagende en inspirerende schrijf- en leesactiviteiten, zoals het insturen van je 'mooiste zin'.

In Den Haag is de site inmiddels onderdeel van het lees- en taalonderwijs. Sinds 1 september is Schrijfgenoten online, zijn andere scholen in het land ook welkom en volgen de bezoekers het ontstaan van Bert en Ans nieuwe boek In het spoor van de Rode Leeuw, dat voorjaar 2009 uitkomt.

Een eerste zwerftocht door alle digitale ruimtes leert me dat alles al heel behoorlijk is ingericht en het toegankelijk is uitgewerkt. Nog niet alles lijkt helemaal af, maar dat is ze vergeven. Midden in het artikel schrijft Bert namelijk het volgende pleidooi.

Als onderwijzer hecht ik veel waarde aan lees- én schrijfbevordering, omdat het mogelijkheden biedt voor levensecht onderwijs. Verhalen (geschreven en gelezen) gaan over troost, verwondering, vertrouwen, over vergankelijkheid en mededogen, over verlangen, verwachting en hoop. Dat zijn grote woorden, inderdaad, maar het leven is groot. Zonder misschien de juiste woorden te kennen, weet ieder kind waar het over gaat.

Kinderen zijn gevoelig voor de kracht en de schoonheid van taal. Als je ze vraagt een aansprekende alinea te kiezen uit een boek dat ze hebben gelezen, blijkt dat het gekozen stukje karakteristiek is voor het boek en typerend voor de eigen persoon. Achter de keuze van een favoriete alinea ligt een wereld van denken, voelen en zijn. Lezen en leven liggen niet alleen als woorden dicht bij elkaar.

Kijk, dan heb je het gesnapt en mijn hart gestolen.

Sommige leerkrachten vullen op de evaluatieformulieren van ons project Toon je Taal! in dat het taalgebruik te moeilijk was, of dat de voorstelling te lang duurde, of dat de kinderen het niet hebben gesnapt. Maar ze lijken daarbij over het hoofd te hebben gezien dat diezelfde kinderen bijna een uur ademloos zaten te kijken en luisteren en na afloop de strekking van het verhaal prima konden navertellen.

Kinderen kunnen veel meer aan dan we denken. Ondanks de zapcultuur. Dus laten we vooral niet stoppen met ze te blijven uitdagen, of dat nu via een interactieve schrijfsite is of via muzikale vertelvoorstellingen. Toon je Taal!