Astrids Scribbles

Ik ben nu zo'n drie maanden werkzaam in opdracht van Willem. Hart voor levensvragen en heb al met vele zorgvragers kennis mogen maken. De variëteit aan ontmoetingen is groot. Met leeftijden tussen de 50 en 90 jaar. Sommigen te jong voor hun laatste levensfase of zelfs inmiddels al overleden, anderen oud en juist levensmoe. De één vindt mij een door een wonder gezonden engel, omdat ik zo goed kan luisteren en echt lijk te begrijpen. De ander laat na één gesprek weten dat dit niks voor haar is. Maar de overeenkomst tussen alle gevallen is een grote waarom -vraag die tussen ons in hangt. Waarom ik, waarom nu, waarom zo, waarom niet... Wat ik bijzonder vind, is de ontdekking dat ik in gesprekken vaak kan terugvallen op mijn eigen bronnen van inspiratie en verdieping: muziek en boeken. In de eerste woonkamer waar ik binnenstapte liep ik bijna een cello omver. Mevrouw speelde al haar hele leven, ondanks dat ze nu in een rolstoel zit. Ik kon haar zelfs aan een nieuwe lessenaar helpen, zo...

Ik ben op een zonnige ochtend bij een cliënt op huisbezoek. Een triest geval van iemand die veel te jong ineens doodziek is. De prognose wil ze niet weten, ze wil vooral genieten van de tijd die ze nog heeft. En op dit moment geniet ze van een goede ochtend en mijn aanwezigheid. Zowel in het gesprek als in de stiltes is er ruimte voor alle emoties rondom de zwaarte én de lichtpuntjes van haar huidige bestaan. De toenemende afhankelijkheid, de nieuwe liefde, de beslissing over euthanasie, het vooruitzicht van een weekendje weg met alle kinderen en kleinkinderen. Het bestaat allemaal tegelijkertijd. Bij het afscheid in de deuropening bedankt ze me. Voor het luisterend oor en voor dat ene inzicht waardoor ze iets meer rust voelt. Precies op dat intieme moment denkt de duif, die diep verstopt in de klimop zit, er het zijne van. Met veel kabaal vliegt hij richting de zon. We schrikken allebei zo van dat plotselinge gefladder naast de voordeur, dat we een kreet niet kunnen onder. Zij nog har...

Ik kom uit een sector waarin ik gewend was dezelfde vragen of opmerkingen te horen als ik vertelde wat ik deed. "Bibliotheek? Dan lees je dus heel veel! Zit daar nog toekomst in? Kun je daarvoor studeren dan?" En ook de aanname dat het in een bibliotheek stil moet zijn, is nog lang niet uitgestorven. Wie in een bibliotheek werkt, herkent dit zeker. Zo zal iedere beroepsgroep z'n stokpaardjes hebben als het gaat om reacties uit de samenleving. De psycholoog of psychiater hoort vaak: "Ik ben toch niet gek!" En bij de geestelijk verzorger is dat met stip op nummer 1: "Ik ben niet van de kerk." Ik gniffel wel eens om het feit dat ik dus weer in een beroepsgroep terecht ben gekomen waarin ik moet uitleggen - en verdedigen - wat ik doe.  Bij Willem. Hart voor Levensvragen  krijg ik een dame aan de lijn. Ze vertelt me haar situatie en dat ze er graag met iemand over zou praten. Of dat ook past. Ik leg haar uit hoe onze procedure werkt en dat er in ons netwerk...

Ik ben voor de derde keer op bezoek bij een cliënt, die in korte tijd veel dierbaren verloor. Inmiddels zelf bijna 80 jaar levensverhalen rijker, dus er zijn in onze gesprekken al een paar grote momenten voorbij gekomen. Terwijl hij me bijpraat over hoe het sinds de vorige keer met hem gaat, opent zich bij mij ineens een luikje. Deze meneer woont aan de rand van het vuurwerkrampgebied. Hoe lang ook alweer? Hij moet daar toch iets van hebben meegemaakt. Dus ik vraag er maar eens naar, woonde u hier al op die bewuste dag? "Nee, nee, ik woon hier bijna 24 jaar. Tijdens de ramp woonde ik daar, midden in Roombeek." En dan vertelt hij hoe hij eerst naar het vuurwerk had staan kijken, net weer naar binnen was gegaan toen de grote klap kwam, om vervolgens met een buurvrouw uit de puinhopen van hun huizen de wijk te ontvluchten. Hij had alles achter gelaten, met het idee later wel weer terug te komen. Maar daar dacht het vuur anders over.  "Dus u bent alles kwijtgeraakt?" ...

Voor mijn stage bij Willem. Hart voor levensvragen bezoek ik nu ook zelfstandig cliënten thuis. Deze ochtend zit ik voor het eerst bij een jonge vrouw met grote vragen. Het is op vele lagen een bijzondere ervaring. De herkenning van de eenzaamheid in een bijna overweldigende wereld die niet past. Mijn gevoel van willen geruststellen met dat het echt allemaal wel goed komt 'als je later groot bent'. En een dankbaarheid dat ik er deze dag op deze plek voor haar mag zijn en waarschijnlijk echt iets kan bijdragen in het verlichten van haar last. De vraag is alleen nog even hoe, want ik heb geen toverdoos met het antwoord op de vraag naar de zin van dit alles. Maar ik kan haar wel bijschijnen in haar zoektocht. Dus ik stel vragen en laat haar vertellen. Dat kan ze goed, het is een slimme meid, met al heel veel zijwegen in haar levensverhaal die we zouden kunnen bewandelen de komende tijd. Aan het eind weet ik alleen niet zo goed hoe ik deze kennismaking zo afrond dat er iets van ee...

Ik kreeg van een trouwe vriend een bundel cadeau: De gedichten apotheek - Poëzie op recept voor het hoofd en het hart , samengesteld door Philip Huff. Briljant en helemaal passend in onze 'toolkit' met werkbladen voor Existentiële Zielzorg. Ik scan door de inhoudsopgave en kies voor het gedicht Adem uit  van Peter Verhulst. Werkt bij 'angst voor het leven, negatief zelfbeeld, gebrek aan energie'. Graag geef ik je het vermogen te vliegen. Niet in de lucht, maar in je hoofd, niet in je hoofd, maar uit je hoofd, je hoofd uit, naar waar het stormt en waar tegelijk de zon blikkert. Hoe hoger je vliegt, hoe kleiner de wereld wordt, Speldenkop. Duizelingwekkend vergezicht. Eeuwige sneeuw (maar niets is eeuwig). Volmaakte stilte (maar niets is volmaakt). Vlieg, flamingo van nieuwsgierigheid. Vliegenier van vreugde. Piloot van hoop. Astronaut van geluk. Vlieg! Vlieg uit volle borst jouw zon tegemoet. De volgende dag zit ik voor m'n stage met een kleine groep geestelijk verzo...

In de opleiding en tijdens m'n inwerken als zingevingsvrijwilliger komt het vaak ter sprake: de onmisbare wederkerigheid in de relatie tussen geestelijk begeleider en cliënt. Welke gespreksmodellen of -technieken je ook gebruikt, uiteindelijk ben je je eigen instrument. Je neemt altijd jezelf mee en dus ook je eigen verhaal. En soms vraagt een situatie dat je er niet alleen bent voor de ander, maar ook iets van jezelf laat zien. Ik zit weer bij mijn vaste cliënt voor Willem . Een bonusbezoekje, want het gaat echt niet zo goed met haar. Ze is deze week schandelijk opgelicht door telefooncriminelen die actief zijn in de regio. Meegezogen in de fuik van een mooi verhaal heeft ze een tas vol waardevolle spullen meegegeven. Foetsie. Diep geraakt in haar kwetsbaarheid. 'Hoe kunnen mensen zo slecht zijn', mompelt ze meermaals. Maar tranen zijn er niet. Sinds de dood van haar man, al bijna een halve eeuw geleden, kan ze niet meer huilen. 'Gek hè', zegt ze, 'en ik wil he...

Op deze Goede Vrijdag zit ik voor de derde keer als zingevingsvrijwilliger van Team Willem bij een 84-jarige dame. Was het eerste bezoek nog redelijk overweldigend door haar levensmoeheid, dit keer lijkt de lucht wat geklaard. Ze noemt het bewust een 'goede morgen' en heeft er duidelijk zin in. Wat een heerlijke binnenkomst! Na wat uitwisselingen over de paaseitjes, de edelstenen in haar kamer en om mijn nek en ons vorige gesprek, wijst ze op een brief die op tafel ligt. 'Lees maar even voor', zegt ze. Een brief voorlezen? Nee maar, dat ken ik ergens van. Het blijkt een verslag van het gesprek dat zij onlangs had over een ondersteuningsaanbod vanuit de gemeente voor meer sociale aansluiting en betekenisvolle dagbesteding. Ik scan snel vier kantjes met persoonlijke informatie en check of ze echt wil dat ik dit voorlees. 'Ja, want als ik het hoor dan begrijp ik het beter'. Vanwege haar achtergrond vermoed ik dat er ook wat gebrekkige leesvaardigheid achter schuil...

Ik mag als officiële zingevings vrijwilliger  aanschuiven bij de jaarlijkse algemene ledenvergadering van team Willem. Zo zit ik ineens in een net iets te krappe zaal vol Geestelijk Verzorgers. Door een speling van het lot kwam ik tegelijk aan met m'n mentor, vochten we om de laatste parkeerplaats en zaten we even later naast elkaar aan de thee. Een mooie gelegenheid om hem om raad te vragen over m'n eerste echte cliënt, want ik vond het allemaal best pittig. Volgens mij zit zij meer in de crisisfase dan in de aandachtfase en heeft ze nood aan een 'echte' geestelijk verzorger. "Bel me!", zegt hij gelijk. En hij wil de volgende keer ook wel mee. Kijk, daar heb ik wat  aan! Voor ik het weet staat er ineens een Willem-quiz op de agenda. Een quiz? Ja, ik had me kennelijk moeten verdiepen in de mooie cijfers uit het jaarverslag van 2023. Oh jee, die was me even ontgaan. In een vrolijke petje-op-petje-af variant racen we door de prestaties van dit zinvolle netwerk....

Ik mag met een geestelijk verzorger op stap. Om het vak te leren kennen en om ervaring op te doen als vrijwilliger voor Hart voor Levensvragen. M'n 'mentor' is net gepensioneerd en bezit een aanstekelijke dosis EigenWijsheid. Hij neemt me mee langs twee cliënten waar hij al lang over de vloer komt. Onderweg praten we over het vak en vertel ik iets over mijn achtergrond. En dat ik net m'n getuigschrift heb gekregen voor het afronden van de basisopleiding Spiritualiteit & Zingeving. 'Ach ja, zingeving', zegt hij, 'dat woord, dat zegt me niet meer zoveel hoor.' Het lijkt een beetje een holle term voor hem geworden. We zoeken nog of er een ander woord is dat voor hem beter past bij wat hij doet, maar voor ik het weet loop ik door een openstaande deur de eerste huiskamer binnen. Wat me in het daaropvolgende uur het meest raakt is hoe m'n mentor tegen het eind een inzicht tevoorschijn tovert dat de cliënt bijna verbaast en vooral lachend ontvangt. Dat ...