Doorgaan naar hoofdcontent

Over geluk en levenszin

Ik ben een wijzer mens. Het boek waarover ik eerder schreef heb ik uit: Wie ben ik en zo ja, hoeveel? van Richard David Precht. Na een lekker leesbare reis door de filosofische wateren van kennis, moraal en handelen, komt Precht uiteindelijk uit bij die twee Grote Vragen: wat is geluk en wat is de zin van het leven.

Ook ik probeer bij tijd en wijle het antwoord hierop te vinden, maar helaas. Let it be zou ik zeggen. Toch deel ik graag een kleine samenvatting van wat Precht hierover schrijft. Al was het maar omdat het allemaal zo herkenbaar is, en het een glimlach ontlokt, en je het eigenlijk altijd al wel wist. Zo simpel inderdaad.

Over geluk
Uit verschillende onderzoeken blijkt dat geld, consumptie, macht en het vooruitzicht van een lang leven niet gelukkig maken. Zijn bepaalde verwachtingen vervuld dan ontstaan er algauw nieuwe. Je bent dus altijd zo rijk als je je voelt. En de maatstaf hiervoor zijn in de regel je medemensen.

Wij mensen in het rijke Westen nemen dan ook stelselmatig foute beslissingen. We streven een zekerheid na die we waarschijnlijk nooit echt verkrijgen. We offeren onze vrijheid en onze zelfbeschikking op voor een hoger inkomen. En we kopen dingen die we niet nodig hebben om indruk te maken op mensen die we niet mogen, met geld dat we niet hebben. We hebben duidelijk meer angst voor verlies dan dat winst ons gelukkig maakt.

Het spannende punt achter de meeste gelukssituaties (bij flirten, eten, reizen, soms ook bij sport) is het spel van verwachting en vervulling. Een jogger beleeft soms verheven psychische toestanden, omdat lang lopen endorfine vrijmaakt. Maar hij ervaart nog eens heel andere geluksgevoelens als hij zijn eigen record breekt of een wedloop wint. Een verwachting is niet alleen vervuld maar zelfs overtroffen.

Iemand in een toestand van geluk valt op door zijn open gedrag: hij is vriendelijk, impulsief, spontaan, flexibel, productief. Hij acht zichzelf in staat bergen te verzetten. Maar die roes-achtige harmonie houdt niet lang stand. En dat is misschien maar goed ook. Teveel serotonine maakt onverschillig en een overdosis dopamine leidt tot bezetenheid, tot machtsroes, grootheidswaan en krankzinnigheid.

Duurzaam geluk is alleen te bereiken als je verwachtingen realistisch blijven. Gelukkig zijn heeft dus vooral te maken met de omgang met jezelf. Dat wil zeggen: met je eigen instelling tegenover je verwachtingen. Daarmee bestaat geluk dus niet daarin dat je kunt doen wat je wilt, maar dat je wilt wat je doet.


Over de zin van het leven
De vraag naar de zin van het leven kan vandaag de dag alleen nog subjectief worden beantwoord: welke zin zie ik in mijn leven? Zin is geen eigenschap van de wereld of van de natuur, maar een typisch menselijke constructie. Zin is een behoefte en een idee van onze gewerveldedierenhersenen. Daarom kan het er niet om gaan een zin in de wereld te vinden, maar moeten we onszelf die zin geven.

Maar waarom hebben we het toch zo graag over de zin van het leven? En waarom zou het leven alleen deze ene zin moeten hebben? Ook die behoefte aan het ene en enige is heel menselijk. Kennelijk denken we veel grondiger over de zin van het leven na dan over de vraag waarom en volgens welke criteria we die zin eigenlijk zoeken. We onderzoeken alles, behalve ons zoeken.

Daarom nog één keer het antwoord volgens Monty Python:
Nu komt dan de zin van het leven. Welnu, daar is echt niets bijzonders mee. Probeer gewoon aardig te zijn tegen de mensen, vermijd vet eten, lees af en toe een goed boek, laat eens iemand bij je langskomen en probeer met alle rassen en volkeren in vrede en harmonie te leven.

Terecht aangevuld met: blijf nieuwsgierig, verwerkelijk uw goede ideeën en vul uw dagen met leven, niet uw leven met dagen.


In Münster zag ik Prechts nieuwste liggen:
Liebe – ein unordentliches Gefühl.
Wat mij betreft maken ze haast met die vertaling!

Reacties

  1. Dat is een flinke dosis wijsheid, zo op de vroege maandagmorgen. Ik heb meteen zin om iets leuks te gaan doen :-)

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Niks nieuws zei je? Behalve dat goede boek dan toch.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. En omdat ik het niet helemaal heb uitgelezen (het moest terug naar de bieb) ben ik heel blij met je verslag. Zet je het ook op het biebblog?

    BeantwoordenVerwijderen
  4. @edwin: Leuk je weer te zien hier. En ik wens je heel veel leuke dingen toe vandaag. Maak het warm ;-)

    @schrijver: En zo is het!

    @sofie: Voor ons bieblog moet ik wel wat inkorten, of gewoon naar dit verslag verwijzen natuurlijk. Ik weet niet eens of hij al wel in de collectie zit! Trouwens, ik zou hem gewoon nog een keer lenen en zelf uitlezen. Naar het einde toe wordt het steeds leuker.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Leuk artikel: best life is easy life! Ik zal me meteen even aanmelden als volger, als aanmoediging voor meer van dit soort levensvreugde!

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Dank Festina! Welkom bij m'n bescheiden, maar trouwe clubje. Ik doe m'n best op die levensvreugde ;-)

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Hij is uit! :-)

    We onderzoeken alles, behalve ons zoeken. Mooi!

    Ik las 'm laatst op een iets andere wijze (al was het maar omdat het in het Engels is :-))

    "I worry much more about unquestioned answers, than about unanswered questions"

    Fijne dag verder!

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Ah, die is ook mooi. Dankdank :-)

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Eindelijk raak ik er nog eens aan toe om blogs te lezen en te schrijven ... Dit klinkt als een goed boek. Las je ook al "Statusangst" van Alain de Botton?

    BeantwoordenVerwijderen
  10. @david: Niet gelezen, wel in huis gehad en over gepraat. Ik ben nu meer van Precht. Lees na dit ook zijn boek over Liefde (ergens anders op dit blog).

    BeantwoordenVerwijderen

Een reactie posten

Populaire scribble

Leer scholieren kritischer te googelen

Deze kop stond boven een kort bericht in de nieuwsbrief van Vives . Mijn aandacht is getrokken. Leest u met me mee? Scholieren moeten les krijgen in het kritischer beoordelen van informatie op internet. Ze 'knippen en plakken nu vaak', zonder dat ze goed weten of ze een betrouwbare bron in handen hebben. Dat stelt docent Amber Walraven van de Universiteit Twente, die vrijdag op dit onderwerp promoveert aan de Open Universiteit Nederland. De google-lessen moeten ervoor zorgen dat scholieren beter gaan kijken of de informatie die zij vinden waardevol is en of het om betrouwbare sites gaat. Scholieren zouden nu vooral kijken of de informatie in het Nederlands is, of de site snel een antwoord geeft op hun vraag en of die er leuk uitziet. Het onderzoek werd verricht onder scholieren van het vwo. Het is volgens de promovenda niet de bedoeling dat het kritischer leren zoeken een speciaal vak moet worden. Docenten moeten zoekinstructies opnemen en verhelderen in hun lessen voordat leer