Doorgaan naar hoofdcontent

Berlijn - Künstlerfriedhof

Parijs heeft z'n Père-Lachaise, waar je moeiteloos de hele dag (digitaal) kunt ronddwalen tussen graftombes van wereldberoemde kunstenaars, filosofen, acteurs, auteurs, wetenschappers en politici. Berlijnse begraafplaatsen blinken niet uit in groot, maar wel in veel. Zo'n 240 in totaal. Geen andere Europese hoofdstad heeft er zoveel. Dit komt omdat Berlijn in feite bestaat uit een verzameling aan elkaar gegroeide dorpen en elk dorp had z'n eigen begraafplaats.

Eén van de bekendste is het Friedenauer Künstlerfriedhof in de wijk Friedenau. Hier liggen tientallen schilders, schrijvers, beeld-houwers en musici begraven. Een gevolg van het feit dat aan de nabijgelegen Laubenheimer Platz ooit een kunstenaarskolonie was gevestigd.

Het meest aansprekend is het graf van filmdiva en zangeres Marlene Dietrich (1901-1992). Een sober graf voor een wereld-ster. Ze werd in 1939 Amerikaans staatsburger en weigerde in te gaan op het aanbod van de nazi's om weer in Duitsland films te maken. Ze trad tijdens de oorlog op voor Amerikaanse militairen in Italië en Frankrijk. Toen ze begin jaren 60 weer een tournee door West-Duitsland maakte, werd ze niet alleen bewonderd maar ook voor landverrader uitgescholden. Ze overleed in Parijs, maar werd op eigen verzoek begraven in de wijk waarin ze was geboren.

De overige - meest Duitse - beroemdheden zijn mij niet bekend, maar sommige graftombes zijn ook gewoon heel mooi. Het prikkelt de fantasie over de persoon die erin ligt.

Bij een kapel midden op het kerkhof staan zestig witte kruisen. Zo'n typische laatste rustplaats voor mensen die in de Eerste Wereldoorlog de dood vonden.

En dan, al bijna weer buiten, staat daar ineens het graf van de componist Ferruccio Busoni (1866-1924). Die ken ik dan weer wel! Niet alleen van z'n eigen compisities, maar ook vanwege z'n her-uitgaven van vele werken van J.S. Bach. Op de rode steen in het zand staat Ehrengrab land Berlin, waarvan er maar tien op het kerkhof liggen. Toch bijzonder.

Hoe moet dat dan wel niet voelen om over Père-Lachaise te dwalen, denk ik dan. Om dat een beetje te ervaren kan ik de film Forever zeer aanbevelen. Een schitterende verstilde documentaire over zomaar wat mensen, die allemaal hun eigen reden hebben om regelmatig dit Parijse kerkhof te bezoeken. Dat wordt dus het volgende project!

Bron: Waar is de muur? / Margriet Brandsma (uitgeverij Conserve)

Reacties

Populaire scribble

Wisseltrofee

  Ik mag als officiële zingevings vrijwilliger  aanschuiven bij de jaarlijkse algemene ledenvergadering van team Willem. Zo zit ik ineens in een net iets te krappe zaal vol Geestelijk Verzorgers. Door een speling van het lot kom ik gelijk aan met de mentor die me eerder meenam bij zijn huisbezoeken, vechten we om de laatste parkeerplaats en zitten we even later naast elkaar aan de thee. Een mooie gelegenheid om hem om raad te vragen over m'n eerste echte cliënt, want ik vond het allemaal best pittig. Volgens mij zit zij meer in de crisisfase dan in de aandachtfase en heeft ze nood aan een 'echte' geestelijk verzorger. Een belafspraak is snel gemaakt en hij wil de volgende keer ook wel mee. Kijk, daar heb ik wat  aan! Voor ik het weet staat er ineens een quiz op de agenda. Een quiz? Ja, ik had me kennelijk moeten verdiepen in de mooie cijfers uit het jaarverslag van 2023. Oh jee, die was me even ontgaan. In een vrolijke petje-op petje-af variant racen we door de prestaties v